Księga pamiątkowej ku czci Jana Tredera „W poszukiwaniu prawa dobrego i sprawiedliwego” pod red. K. Lubińskiego
15 numer Comparative Law Rewiev
Wizyta Profesor Jolanty Kren Kostkiewicz
J. May, Obrona pozwanego w procesie cywilnym przed sądem I instancji

Geneza i rozwój instytucji referendarza sądowego w Polsce to artykuł autorstwa K. Lubińskiego oraz P. Rawczyńskiego, który został opublikowany w pracy zbiorowej pt. „Pro memoria. Księga dla uczczenia pamięci Profesor Krystyny Kamińskiej”, pod red. A. Gacy (TNOiK, Toruń 2013, ss. 595). W artykule przedstawiono genezę i rozwój wprowadzonej do polskiego systemu prawa z dniem 1 stycznia 1998 r. instytucji referendarza sądowego, celem dostosowania naszego prawa do obowiązujących w tym zakresie standardów europejskich oraz zapobiegania  nadmiernemu  obciążeniu sądów. Rozważania na temat tytułowego zagadnienia autorzy poprzedzili, w niezbędnym zakresie, uwagami o instytucji sekretarza sądowego oraz referendarza w Polsce, aby ustalić czy i na ile instytucje te są historycznym pierwowzorem współczesnej polskiej instytucji referendarza sądowego. W artykule przedstawiono również instytucję austriackiego i niemieckiego Rechtspfleger, z uwagi na okoliczność, że polski ustawodawca wzorował się w dużej mierze na rozwiązaniach przyjętych we wspomnianych państwach.